भाडेकरूने भाडे देणे बंद केले तर काय करायचे

पहिला महिना भांडणाचा नाही, पुराव्यांचा प्रश्न आहे

भाडे न आल्याच्या पहिल्या महिन्यात जवळपास प्रत्येक घरमालकाची प्रवृत्ती संभाषण तापवण्याची असते. जास्त उपयोगी प्रवृत्ती म्हणजे ते संभाषण लेखी स्वरूपात नेणे.

पुढे जे काही होईल — तडजोड, वसुलीचा दावा किंवा बेदखलीचा अर्ज — ते कागदपत्रांवर ठरते. भाडे किती होते, ते कधी देय होते, किती दिले गेले, तुम्ही काय मागितले आणि कधी. ज्या घरमालकाकडे स्वच्छ लेखी नोंद आहे, तो मंच कोणताही असो, भक्कम स्थितीत असतो. सहा महिने फक्त फोन करणाऱ्या आणि काहीच नोंद नसलेल्या घरमालकाची बाजू, भाडेकरू उघडपणे चुकत असूनही, कमजोर असते.

म्हणून पहिले पाऊल म्हणजे रागाशिवाय फक्त तथ्ये सांगणारा संदेश: किती रक्कम देय आहे, कोणत्या कालावधीची, कोणत्या तारखेला देय होती, आणि ठराविक तारखेपर्यंत पैसे देण्याची विनंती. भाडेकरू पुढच्या आठवड्यात देणारच आहे याची खात्री असली तरी तो संदेश पाठवा. त्याची किंमत शून्य आहे आणि तिथून रेकॉर्ड सुरू होते.

तुमची बाजू भक्कम ठेवणारा क्रम

1. थकबाकी लेखी नोंदवा, आणि अशा माध्यमात जिथे वेळेची नोंद राहते. फोनपेक्षा संदेश किंवा ईमेल चांगला, कारण तो नंतरही अस्तित्वात राहतो.
2. कागदपत्रे नंतर नव्हे, आताच जमा करा: भाडेकरार, तो स्टॅम्प केल्याचा पुरावा, पेमेंटचा इतिहास, अनामत रक्कम, आणि तुमची येणे असलेली बिले.
3. ठराविक मुदत देऊन स्पष्ट मागणी पाठवा. भाषा तथ्यांपुरती ठेवा. हाच तो दस्तऐवज आहे जो दाखवतो की तुम्ही भाडेकरूला योग्य संधी दिली.
4. मुदत संपल्यावर वकिलामार्फत औपचारिक कायदेशीर नोटीस पाठवा. घरमालक नेमके हेच पाऊल वगळतात, आणि त्याचा अभावच बहुतेक वेळा केस बुडवतो किंवा लांबवतो.
5. कोणता कायदा तुमच्या भाडेकरारावर लागू होतो हे मंच निवडण्याआधी ठरवा, कारण तुम्ही कुठे जाऊ शकता हेच त्यावर ठरते.
6. अधिकार असलेल्या मंचासमोर दाखल करा, आणि पहिल्या पावलापासून जपलेल्या नोंदींनी प्रत्येक मुद्दा सिद्ध करावा लागेल हे गृहीत धरा.

कोणता कायदा लागू होतो, यावरच पुढचे सगळे ठरते

बेदखलीची एकच राष्ट्रीय प्रक्रिया नाही, आणि इथेच ऑनलाइन बहुतेक सल्ला दिशाभूल करतो. तीन व्यवस्था अस्तित्वात आहेत आणि त्यातली फक्त एकच तुम्हाला लागू होते.

तुमच्या राज्यात जुना भाडे नियंत्रण कायदा तुमच्या मालमत्तेला लागू होत असेल, तर तोच कायदा चालतो, तो साधारणपणे भाडेपट्ट्याच्या सर्वसाधारण कायद्यावर वरचढ ठरतो, आणि बेदखली म्हणजे त्या कायद्यातच नमूद केलेल्या कारणांपैकी एकावर भाडे नियंत्रकाकडे अर्ज. हे कायदे अनेकदा भाडेकरूधार्जिणे आणि संथ असतात.

तुमच्या राज्याने Model Tenancy Act, 2021 च्या धर्तीवर कायदा स्वीकारला असेल, तर मार्ग भाडे प्राधिकरण आणि भाडे न्यायालयातून जातो, आणि सलग दोन महिने भाडे न देणे ही नमूद कारणांपैकी एक असते. इथे सावध राहा: Model Tenancy Act हा राज्यांना पाठवलेला नमुना आहे, सगळीकडे लागू असलेला केंद्रीय कायदा नाही. मोजक्याच राज्यांनी त्या धर्तीवर कायदा केला आहे — आसाम, उत्तर प्रदेश, आंध्र प्रदेश, आणि तामिळनाडूने त्याच्या आधीच्या 2017 च्या कायद्यातून.

यापैकी काहीच लागू नसेल, तर Transfer of Property Act, 1882 अंतर्गत भाडेपट्ट्याचा सर्वसाधारण कायदा आणि दिवाणी दावा उरतो. कलम 106 नुसार सर्वसाधारण निवासी महिन्या-महिन्याचा भाडेकरार पंधरा दिवसांच्या लेखी नोटिशीने संपवता येतो, तुमच्या करारात काय लिहिले आहे त्यानुसार.

चार कामे जी तुमचीच बाजू कमजोर करतात

अनामत रक्कमही स्वतःचा उपाय नाही

थकबाकी अनामत रकमेतून वळती करणे सामान्य आहे आणि करारात त्याची तरतूद असतेच, पण त्यातून ताब्याचा हक्क तयार होत नाही आणि ती प्रक्रियेची जागा घेत नाही. अनामत संपल्यावर तुम्ही त्याच जागी असता, फक्त आधाराशिवाय.

अर्थकारणाबद्दल वास्तववादी असणेही गरजेचे आहे. भाडे नियंत्रणाखालील खटले वर्षानुवर्षे चालू शकतात, आणि काही महिन्यांच्या भाड्यासाठी दिलेला लांब लढा वसुलीपेक्षा महाग पडू शकतो. थकबाकीचा काही भाग सोडून, ठराविक तारखेला जागा रिकामी करण्याची लेखी कबुली घेऊन केलेली तडजोड, तुम्ही शेवटी जिंकणार असलात तरी अनेकदा व्यावहारिकदृष्ट्या चांगला निकाल असते. हा निर्णय तुमचा आहे, पण तो दोन वर्षांच्या तारखांनंतर नाइलाजाने नव्हे, जाणीवपूर्वक घेतलेला असावा.

बहुतेक थकबाकी त्याच महिन्यापासून सुरू होते ज्याचा कोणी पाठपुरावाच केला नाही

ज्याला पुढे "भाडेकरूने भाडे देणे बंद केले" म्हटले जाते, त्यातला बराच भाग खरे तर अशा महिन्यापासून सुरू होतो जेव्हा बिल उशिरा गेले किंवा गेलेच नाही, आणि तीन आठवडे कोणी आठवणही करून दिली नाही. घरमालक काही करण्याइतका वैतागेपर्यंत दोन महिने थकलेले असतात आणि दोन्हीपैकी एकाचीही लेखी मागणी अस्तित्वात नसते.

वकिलापर्यंत जाण्याच्या खूप आधी दुरुस्त करण्यासारखा भाग हाच आहे. बिल दर महिन्याला त्याच तारखेला तुम्हाला आठवण न ठेवता निघून जात असेल, आणि पेमेंट येईपर्यंत स्मरणपत्र स्वतःहून पुन्हा जात असेल, तर भाडेकरूला हा महिना ऐच्छिक आहे असा शांत संकेत कधीच मिळत नाही. बहुतेक जण देऊन टाकतात. जे देत नाहीत, त्यांच्याकडे प्रत्येक वेळी, लेखी, तारखेच्या संदेशातून मागणी झालेली असते.

RentStalk चा लँडलॉर्ड एजंट WhatsApp मध्ये नेमके हेच करतो: प्रत्येक भाडेकरूचे भाडे आणि वीज मोजून, देय तारखेच्या आधी बिल पाठवून, भरणा होईपर्यंत स्मरणपत्रे चालू ठेवून, पैसे येताच पावती देऊन, आणि मागाल तेव्हा संपूर्ण इतिहास दाखवून. पुढे मागणीपत्र किंवा कायदेशीर नोटिशीपर्यंत गेलेच, तरी तुम्ही ते आठवणी आणि स्क्रीनशॉटवरून नव्हे, आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या नोंदींवरून तयार करता.